VI Wodny Okrągły Stół 2026 – debata o przyszłości wód
18 marca 2026 r. na Politechnice Wrocławskiej odbył się VI Wodny Okrągły Stół. Zainteresowani tematyką wodną mogli w tym roku skorzystać z formuły online. Organizatorem konferencji były: Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej (GAP) oraz ruch Open Eyes Economy, we współpracy z Urzędem Miejskim Wrocławia. Współorganizatorami wydarzenia były Politechnika Wrocławska oraz Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. we Wrocławiu. Partnerami merytorycznymi były: IMGW-PIB, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie oraz Izba Gospodarcza „Wodociągi Polskie”. Partnerzy społeczni to Fundacja OnWater.pl oraz Fundacja Code for Green, Partnerzy medialni: eNewsroom, eGospodarka.pl, Energetyka Wodna, Woda-Ścieki.com, Zielona Infrastruktura oraz Wodne Sprawy, a partnerem technicznym była Szok Event Group. Wydarzenie odbyło się pod honorowym patronatem Ministra Infrastruktury oraz Ministra Klimatu i Środowiska.
Wśród zaproszonych gości i prelegentów byli: Mateusz Balcerowicz – Prezes Zarządu, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Michał Młyńczak – Wiceprezydent Wrocławia, prof. dr hab. inż. Bartosz Kaźmierczak – Wiceprzewodniczący Rady Programowej.
SESJA I: Naturalna retencja wód i oparta na naturze – retencja funkcjonalna. Ocena skuteczności oddziaływania retencji: moderator dr hab. Iwona Wagner, prof. UŁ – Uniwersytet Łódzki i prof. dr hab. inż. Bartosz Kaźmierczak – Wiceprzewodniczący Rady Programowej Kongresu; Politechnika Wrocławska, dr hab. inż. Tomasz Bergier, prof. AGH – Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, dr hab. Mateusz Grygoruk, prof. SGGW – Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, dr hab. Wiktor Kotowski, prof. UW – Uniwersytet Warszawski, Piotr Krajewski – Stowarzyszenie dla Rozwoju Doliny Białej Lądeckiej, prof. dr hab. Artur Magnuszewski – Uniwersytet Warszawski, prof. dr hab. Piotr Parasiewicz – Instytut Rybactwa Śródlądowego, dr Maciej Thorz – Państwowa Rada Gospodarki Wodnej.
SESJA II: Strukturalna retencja wód. Ocena istniejącej i wymagania stawiane planowanej retencji: moderator: prof. dr hab. inż. Elżbieta Nachlik – Wiceprzewodnicząca Rady Programowej Kongresu; Politechnika Krakowska, dr hab. Damian Absalon, prof. UŚ – Uniwersytet Śląski, Mateusz Balcerowicz – Prezes Zarządu, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, dr inż. Antoni Bojarski – Politechnika Krakowska, prof. dr hab. inż. Zbigniew Kledyński – Politechnika Warszawska, dr hab. inż. Stanisław Kostecki, prof. PWr – Politechnika Wrocławska, Andrzej Siudy – Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A., Łukasz Sykała – Instytut Rozwoju Miast i Regionów, dr hab. inż. Tamara Tokarczyk, prof. IMGW-PIB – Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy.
SESJA III: Efektywność ekonomiczna, środowiskowa i społeczna rozwiązań retencyjnych. Miary oceny efektywności w podejściu wielokryterialnym: moderatorzy: prof. dr hab. inż. Tomasz Okruszko – Prorektor ds. Nauki, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego; Wiceprzewodniczący Rady Programowej Kongresu i prof. dr hab. inż. Zbigniew Kundzewicz – Wiceprzewodniczący Rady Programowej Kongresu; Polska Akademia Nauk, dr inż. Ilona Biedroń – Instytut Meteorologii
i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy, Jacek Engel – Prezes Zarządu, Fundacja Greenmind, dr inż. Izabela Godyń – Politechnika Krakowska, dr hab. Katarzyna Izydorczyk – Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii PAN, dr Ksymena Rosiek – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, dr inż. Radosław Stodolak – Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Jacek Zalewski – Wiceprezes Zarządu, Retencja.pl, Witold Ziomek – Prezes Zarządu, MPWiK we Wrocławiu.
Kongres zamknęli: prof. dr hab. inż. Zbigniew Kundzewicz – Wiceprzewodniczący Rady Programowej Kongresu; Polska Akademia Nauk oraz prof. dr hab. Jerzy Hausner – Przewodniczący Rady Programowej Kongresu.
Dyskusja przy okrągłym stole toczyła się wokół zagadnienia: jak zatrzymać wodę. Polska nie ma jeszcze problemu z brakiem wody, ale ze sposobem zarządzania w kwestii jej zatrzymania w krajobrazie. Podczas spotkania poruszane były kwestie dotyczące podejmowania skutecznych działań retencyjnych, naturalnej retencji, utraty efektywności infrastruktury retencyjnej oraz konieczności integracji działań w zakresie zarządzania wodą.
Debata rozpoczęła się od pytania o skuteczność planowania działań retencyjnych z jednoczesnym ograniczaniem skutków suszy i powodzi oraz zachowaniem dobrego stanu środowiska, nie generując przy tym nadmiernych kosztów społecznych.
Dyskusja pokazała, że jeśli chodzi o naturalną retencję, to zachodzi wyraźna rozbieżność między stanem wiedzy a praktyką. Mamy wiele skutecznych rozwiązań opartych na naturze, jak np. ponowne uwodnienie mokradeł, renaturyzacja rzek, tworzenie stref buforowych, ogrody deszczowe i niecki retencyjne, zadrzewienia śródpolne, łąki kwietne, retencja glebowa, ale brakuje odpowiednich narzędzi, które pozwalałyby podejmować skuteczne działania. Do tego dodatkowym problemem jest sposób zarządzania – rozproszony między instytucjami i poziomami administracji.
Bez podejścia zlewniowego nie można mówić o skuteczności realizowanych działań.
W dyskusji pojawiły się też konkretne kierunki, takie jak rozwój rolnictwa regeneratywnego, które poprzez swoje kluczowe praktyki i zasady skutecznie walczy ze zmianami klimatu oraz podnosi żyzność gleby i zwiększa plony nawet na słabszych stanowiskach. Dzięki minimalizacji orki, stosowaniu międzyplonów, różnorodności upraw i nawożeniu naturalnemu, ten rodzaj, ochraniającego glebę, rolnictwa poprawia strukturę gleby i zwiększa retencję i odporność agroekosystemów.
Podczas drugiej części debaty okazało się, że podstawowym problemem jest stopniowa utrata funkcjonalności infrastruktury wodnej. Uczestnicy podkreślali, że zanim powstaną nowe inwestycje najpierw należy odbudować retencję w istniejących zbiornikach. Ważnym aspektem jest również bezpieczeństwo, gdyż większość tych zbiorników powstała kilkadziesiąt lat temu i była projektowana dla innych warunków hydrologicznych. Ponadto ekstremalne zjawiska pogodowe takie jak susze i powodzie stają się ostatnio normą, do której musimy się przystosować i niezbędna jest stała aktualizacja planów retencyjnych. Wymagają one w ostatnim czasie oparcia się także na prognozach klimatycznych i uwzględnienia rozwoju przestrzennego.
Najbardziej krytyczną częścią debaty była ocena sposobu podejmowania decyzji. Pomimo uwzględnienia wielu aspektów takich jak środowisko, koszty i skutki społeczne budzi on duże wątpliwości. Eksperci wskazywali, że trudno podejmować decyzje nie mając dokładnych analiz przedstawiających konsekwencje inwestycji, jak również,
że trudno o pogodzenie różnych racji. Dobrym przykładem na rozwiązanie tego problemu okazało się praktyczne podejście MPWiK we Wrocławiu, który pokreślił, że decyzje retencyjne w mieście są oparte na modelowaniu i analizie wielu czynników –
od bezpieczeństwa po wpływ na mieszkańców. Eksperci zgodnie stwierdzili, że każde rozwiązanie obarczone jest ryzykiem, ale warto ograniczać straty, gdyż nie jesteśmy
w stanie całkowicie wyeliminować skutków ekstremalnych zjawisk.
Wnioski z debaty wskazują, że zasadniczym problemem jest sposób wdrażania przyjętych rozwiązań. Ponadto pozostałe wnioski to m.in.
– potrzeba planowania retencji w skali zlewni,
– zmiana priorytetów działań i ich kolejności: odbudowa i modernizacja istniejącej infrastruktury powinna poprzedzać nowe inwestycje, a rozwiązania naturalne muszą być traktowane jako równorzędny element systemu,
– poprawa analizy decyzyjnej,
– większa integracja systemu zarządzania wodą.
Jak podkreślano w trakcie debaty, skuteczna retencja nie polega na eliminowaniu ryzyka, lecz na jego świadomym ograniczaniu. Złapmy wodę tam, gdzie spadnie.
Program:
https://watercity.com.pl/wp-content/uploads/2026/03/2026_03_11_VI-WODNY-OKRAGLY-STOL_program2-1.pdf
Źródło: