{"id":29810,"date":"2026-10-01T10:21:36","date_gmt":"2026-10-01T08:21:36","guid":{"rendered":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/?p=29810"},"modified":"2026-10-01T11:14:43","modified_gmt":"2026-10-01T09:14:43","slug":"energia-w-zywnosci-i-zywieniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/","title":{"rendered":"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu"},"content":{"rendered":"\n
\n

Autor: Joanna Gi\u0142ka-Zaporska, Oddzia\u0142 w Koszalinie
Data publikacji: 1 pa\u017adziernika 2026 r.<\/p>\n\n\n\n

Energia jest podstawowym warunkiem istnienia \u017cycia. Umo\u017cliwia prac\u0119 serca i\u00a0mi\u0119\u015bni, oddychanie, trawienie, przekazywanie impuls\u00f3w nerwowych, wzrost, regeneracj\u0119 oraz utrzymanie sta\u0142ej temperatury cia\u0142a. Nawet podczas snu organizm nieustannie j\u0105 zu\u017cywa, podtrzymuj\u0105c podstawowe funkcje \u017cyciowe i reguluj\u0105c procesy metaboliczne. Ka\u017cda kom\u00f3rka potrzebuje energii do wykonywania swoich zada\u0144, a\u00a0 szczeg\u00f3lnie du\u017ce zapotrzebowanie wykazuje m\u00f3zg, kt\u00f3ry mimo niewielkiej masy zu\u017cywa w spoczynku oko\u0142o 20% energii wykorzystywanej przez organizm.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Energia jest niezb\u0119dna do utrzymania homeostazy, czyli wzgl\u0119dnie sta\u0142ych warunk\u00f3w \u015brodowiska wewn\u0119trznego, takich jak temperatura cia\u0142a, st\u0119\u017cenie glukozy we krwi czy r\u00f3wnowaga wodno-elektrolitowa. Organizm nie wytwarza jej z niczego, lecz przekszta\u0142ca z\u00a0 jednej postaci w inn\u0105. Cz\u0142owiek pozyskuje j\u0105 z po\u017cywienia, w kt\u00f3rym wyst\u0119puje jako energia chemiczna. Jej pierwotnym \u017ar\u00f3d\u0142em jest S\u0142o\u0144ce – ro\u015bliny podczas fotosyntezy przekszta\u0142caj\u0105 energi\u0119 \u015bwiat\u0142a w energi\u0119 chemiczn\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w organicznych, kt\u00f3ra nast\u0119pnie trafia do \u0142a\u0144cucha pokarmowego. W ten spos\u00f3b energia s\u0142oneczna dociera do cz\u0142owieka zar\u00f3wno poprzez produkty ro\u015blinne, jak i zwierz\u0119ce.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0142adniki energetyczne \u017cywno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podstawowymi sk\u0142adnikami dostarczaj\u0105cymi energi\u0119 s\u0105 w\u0119glowodany, t\u0142uszcze i\u00a0 bia\u0142ka. Podczas przemian metabolicznych uwalniana energia s\u0142u\u017cy, m.in.\u00a0do\u00a0wytwarzania ATP (adenozynotrifosforanu), nazywanego \u201ewalut\u0105 energetyczn\u0105\u201d kom\u00f3rki. Dzi\u0119ki niemu mo\u017cliwa jest praca mi\u0119\u015bni, funkcjonowanie narz\u0105d\u00f3w, transport substancji i synteza nowych zwi\u0105zk\u00f3w.

W\u0119glowodany i bia\u0142ka dostarczaj\u0105 oko\u0142o 4 kcal (17 kJ) z 1 g, t\u0142uszcze – 9 kcal (37 kJ), a\u00a0 alkohol etylowy – oko\u0142o 7 kcal (29 kJ). W\u0119glowodany stanowi\u0105 \u0142atwo dost\u0119pne \u017ar\u00f3d\u0142o energii, a\u00a0 glukoza jest podstawowym paliwem dla wielu kom\u00f3rek. Ich warto\u015bciowymi \u017ar\u00f3d\u0142ami s\u0105 produkty zbo\u017cowe, kasze, ry\u017c, pieczywo, ziemniaki, warzywa, owoce i nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych. Szczeg\u00f3lnie korzystne s\u0105 produkty pe\u0142noziarniste, dostarczaj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c b\u0142onnika.

T\u0142uszcze s\u0105 najbardziej skoncentrowanym \u017ar\u00f3d\u0142em energii. Organizm wykorzystuje je jako paliwo i materia\u0142 zapasowy, ale pe\u0142ni\u0105 tak\u017ce funkcje budulcowe i regulacyjne – wchodz\u0105 w\u00a0 sk\u0142ad b\u0142on kom\u00f3rkowych oraz umo\u017cliwiaj\u0105 wch\u0142anianie witamin A, D, E i K. Dlatego istotna jest nie tylko ich ilo\u015b\u0107, lecz tak\u017ce jako\u015b\u0107. Warto preferowa\u0107 t\u0142uszcze nienasycone, obecne, m.in.\u00a0 w olejach ro\u015blinnych, orzechach, nasionach i rybach.

Bia\u0142ko przede wszystkim buduje i regeneruje tkanki oraz uczestniczy w tworzeniu enzym\u00f3w, hormon\u00f3w i przeciwcia\u0142. Jako \u017ar\u00f3d\u0142o energii wykorzystywane jest w wi\u0119kszym stopniu g\u0142\u00f3wnie podczas jej niedoboru, kiedy mo\u017ce dochodzi\u0107 do rozpadu bia\u0142ek w\u0142asnych tkanek. Alkohol dostarcza energii, ale nie jest sk\u0142adnikiem od\u017cywczym niezb\u0119dnym organizmowi, a jego regularne spo\u017cywanie wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zwi\u0119kszonym ryzykiem problem\u00f3w zdrowotnych.

\u017bywno\u015b\u0107 dostarcza r\u00f3wnie\u017c witamin, sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i wody. Cho\u0107 nie dostarczaj\u0105 one energii, umo\u017cliwiaj\u0105 prawid\u0142owy przebieg proces\u00f3w metabolicznych, wspieraj\u0105 prac\u0119 enzym\u00f3w, mi\u0119\u015bni i uk\u0142adu nerwowego. Dlatego warto\u015b\u0107 po\u017cywienia nie mo\u017ce by\u0107 oceniana wy\u0142\u0105cznie na podstawie liczby kilokalorii.<\/p>\n\n\n\n

Jak organizm wykorzystuje energi\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Energia zawarta w \u017cywno\u015bci staje si\u0119 dost\u0119pna dla kom\u00f3rek dopiero po trawieniu, wch\u0142oni\u0119ciu i przemianach metabolicznych sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Trawienie rozpoczyna si\u0119 w jamie ustnej, nast\u0119pnie zachodzi w \u017co\u0142\u0105dku, a najintensywniej przebiega w jelicie cienkim. W\u0119glowodany s\u0105 rozk\u0142adane do cukr\u00f3w prostych, bia\u0142ka do\u00a0aminokwas\u00f3w, a t\u0142uszcze do kwas\u00f3w t\u0142uszczowych i innych mniejszych cz\u0105steczek. Sk\u0142adniki te zostaj\u0105 wch\u0142oni\u0119te, trafiaj\u0105 do krwi lub uk\u0142adu limfatycznego, a nast\u0119pnie do\u00a0 tkanek, gdzie mog\u0105 by\u0107 wykorzystane, przekszta\u0142cone lub zmagazynowane.

Glukoza jest szybko dost\u0119pnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii, a jej nadmiar mo\u017ce zosta\u0107 od\u0142o\u017cony w\u00a0 postaci glikogenu w w\u0105trobie i mi\u0119\u015bniach. Kwasy t\u0142uszczowe stanowi\u0105 skoncentrowane paliwo, wykorzystywane, m.in. mi\u0119dzy posi\u0142kami i podczas d\u0142ugotrwa\u0142ego wysi\u0142ku. Aminokwasy s\u0142u\u017c\u0105 przede wszystkim do budowy i regeneracji tkanek.

Kluczow\u0105 rol\u0119 w wykorzystywaniu energii odgrywa ATP, kt\u00f3rego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 powstaje w\u00a0mitochondriach podczas oddychania kom\u00f3rkowego. Proces ten umo\u017cliwia stopniowe uwalnianie energii ze sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Cz\u0119\u015b\u0107 zostaje rozproszona w postaci ciep\u0142a, kt\u00f3re pomaga utrzyma\u0107 temperatur\u0119 cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Warto\u015b\u0107 energetyczna i zapotrzebowanie organizmu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Warto\u015b\u0107 energetyczna okre\u015bla ilo\u015b\u0107 energii dostarczanej przez produkt. Wyra\u017ca si\u0119 j\u0105 w\u00a0 kilokaloriach (kcal) i kilod\u017culach (kJ), przy czym 1 kcal odpowiada oko\u0142o 4,184 kJ. Informacje te znajduj\u0105 si\u0119 na etykietach produkt\u00f3w, zwykle w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml. Referencyjna warto\u015b\u0107 spo\u017cycia energii wynosi 8400 kJ, czyli 2000 kcal dziennie, jednak jest to warto\u015b\u0107 orientacyjna, a nie indywidualne zapotrzebowanie.

Organizm zu\u017cywa energi\u0119 nie tylko podczas aktywno\u015bci fizycznej. Najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dobowego wydatku stanowi zazwyczaj podstawowa przemiana materii (PPM), czyli energia potrzebna do podtrzymania podstawowych funkcji \u017cyciowych, m.in. pracy serca, m\u00f3zgu, p\u0142uc i nerek. Kolejnym sk\u0142adnikiem jest aktywno\u015b\u0107 fizyczna, obejmuj\u0105ca zar\u00f3wno sport, jak i\u00a0 codzienne czynno\u015bci. Energia jest r\u00f3wnie\u017c zu\u017cywana na trawienie, wch\u0142anianie i\u00a0 metabolizowanie po\u017cywienia (termiczny efekt po\u017cywienia) oraz utrzymanie temperatury cia\u0142a.

Ca\u0142kowita przemiana materii (CPM) obejmuje PPM, aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 i energi\u0119 wykorzystywan\u0105 na przetwarzanie pokarmu. Jej warto\u015b\u0107 zale\u017cy m.in. od wieku, p\u0142ci, masy i\u00a0 sk\u0142adu cia\u0142a, stanu zdrowia oraz stylu \u017cycia. Zapotrzebowanie energetyczne wzrasta w\u00a0 okresie wzrostu, ci\u0105\u017cy i karmienia piersi\u0105, natomiast z wiekiem zwykle si\u0119 obni\u017ca, m.in.\u00a0 w\u00a0 zwi\u0105zku ze zmniejszeniem masy mi\u0119\u015bniowej i aktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Bilans energetyczny i jako\u015b\u0107 \u017cywienia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O stanie energetycznym organizmu decyduje bilans energetyczny, czyli relacja mi\u0119dzy energi\u0105 dostarczan\u0105 z po\u017cywieniem a wydatkowan\u0105. Bilans zerowy oznacza r\u00f3wnowag\u0119, przy kt\u00f3rej masa cia\u0142a pozostaje zasadniczo stabilna. Bilans dodatni sprzyja magazynowaniu nadmiaru energii, przede wszystkim w postaci tkanki t\u0142uszczowej, natomiast bilans ujemny powoduje wykorzystywanie zapas\u00f3w organizmu. D\u0142ugotrwa\u0142y niedob\u00f3r energii mo\u017ce prowadzi\u0107 do os\u0142abienia i rozpadu bia\u0142ek w\u0142asnych tkanek.

Bilans energetyczny wp\u0142ywa na mas\u0119 cia\u0142a, ale nie okre\u015bla samodzielnie jako\u015bci diety. Nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105, czyli ilo\u015b\u0107 energii w produkcie, od warto\u015bci od\u017cywczej, okre\u015blaj\u0105cej zawarto\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w potrzebnych organizmowi. Produkty o\u00a0 podobnej kaloryczno\u015bci mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 zawarto\u015bci\u0105 bia\u0142ka, witamin, sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych i\u00a0 b\u0142onnika. Warzywa, owoce, produkty pe\u0142noziarniste i ro\u015bliny str\u0105czkowe dostarczaj\u0105 wielu sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, natomiast orzechy, nasiona, oliwa czy\u00a0 awokado, mimo wysokiej kaloryczno\u015bci, s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em warto\u015bciowych t\u0142uszcz\u00f3w i\u00a0 innych cennych substancji.

Znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c g\u0119sto\u015b\u0107 energetyczna, czyli ilo\u015b\u0107 energii przypadaj\u0105ca na\u00a0 jednostk\u0119 masy lub obj\u0119to\u015bci produktu. Zale\u017cy ona przede wszystkim od zawarto\u015bci wody, t\u0142uszczu i\u00a0 b\u0142onnika. Produkty bogate w wod\u0119 i b\u0142onnik maj\u0105 zwykle ni\u017csz\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107 energetyczn\u0105, dzi\u0119ki czemu pozwalaj\u0105 uzyska\u0107 wi\u0119ksz\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 posi\u0142ku przy mniejszej liczbie kilokalorii.<\/p>\n\n\n\n

Energia w codziennym \u017cywieniu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prawid\u0142owe \u017cywienie polega na dostosowaniu ilo\u015bci energii do potrzeb organizmu przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej jako\u015bci diety. Jej podstaw\u0105 powinny by\u0107 r\u00f3\u017cnorodne, mo\u017cliwie ma\u0142o przetworzone produkty, takie jak warzywa, owoce, produkty zbo\u017cowe, ro\u015bliny str\u0105czkowe, ryby, jaja oraz warto\u015bciowe \u017ar\u00f3d\u0142a t\u0142uszcz\u00f3w.

\u015awiadome wybory \u017cywieniowe u\u0142atwia czytanie etykiet i uwzgl\u0119dnianie nie tylko kaloryczno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c sk\u0142adu produktu, jego warto\u015bci od\u017cywczej i wielko\u015bci porcji. R\u00f3wnowag\u0119 energetyczn\u0105 wspiera regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna, kt\u00f3ra zwi\u0119ksza wydatek energii i korzystnie wp\u0142ywa na og\u00f3ln\u0105 sprawno\u015b\u0107.

\u015awiadome gospodarowanie energi\u0105 oznacza przede wszystkim r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 diety, odpowiednie porcje i dostosowanie sposobu \u017cywienia do indywidualnych potrzeb. Nie chodzi o eliminowanie pojedynczych produkt\u00f3w ani nieustanne liczenie kalorii, lecz o\u00a0zapewnienie organizmowi zar\u00f3wno odpowiedniej ilo\u015bci energii, jak i sk\u0142adnik\u00f3w niezb\u0119dnych do prawid\u0142owego funkcjonowania.<\/p>\n<\/div>\n

\"image_pdf\"<\/a>\"image_print\"<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor: Joanna Gi\u0142ka-Zaporska, Oddzia\u0142 w KoszalinieData publikacji: 1 pa\u017adziernika 2026 r. Energia jest podstawowym warunkiem istnienia \u017cycia. Umo\u017cliwia prac\u0119 serca i\u00a0mi\u0119\u015bni, oddychanie, trawienie, przekazywanie impuls\u00f3w nerwowych, wzrost, regeneracj\u0119 oraz utrzymanie sta\u0142ej temperatury cia\u0142a. Nawet podczas snu organizm nieustannie j\u0105 zu\u017cywa, podtrzymuj\u0105c podstawowe funkcje \u017cyciowe i reguluj\u0105c procesy metaboliczne. Ka\u017cda kom\u00f3rka potrzebuje energii do wykonywania swoich …<\/p>\n

Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu<\/span> Read More »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":29812,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","footnotes":""},"categories":[36,12],"tags":[],"class_list":["post-29810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ez"],"yoast_head":"\nEnergia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu - Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu - Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Autor: Joanna Gi\u0142ka-Zaporska, Oddzia\u0142 w KoszalinieData publikacji: 1 pa\u017adziernika 2026 r. Energia jest podstawowym warunkiem istnienia \u017cycia. Umo\u017cliwia prac\u0119 serca i\u00a0mi\u0119\u015bni, oddychanie, trawienie, przekazywanie impuls\u00f3w nerwowych, wzrost, regeneracj\u0119 oraz utrzymanie sta\u0142ej temperatury cia\u0142a. Nawet podczas snu organizm nieustannie j\u0105 zu\u017cywa, podtrzymuj\u0105c podstawowe funkcje \u017cyciowe i reguluj\u0105c procesy metaboliczne. Ka\u017cda kom\u00f3rka potrzebuje energii do wykonywania swoich … Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu Read More »\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/facebook.com\/zodr.barzkowice\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-01T08:21:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-01T09:14:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"675\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Weronika Rybij\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Weronika Rybij\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/\"},\"author\":{\"name\":\"Weronika Rybij\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/person\/1047fe2724587b9a4bd0df5476ca55b9\"},\"headline\":\"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu\",\"datePublished\":\"2026-10-01T08:21:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-01T09:14:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/\"},\"wordCount\":1359,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"EZ\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/\",\"url\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/\",\"name\":\"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu - Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png\",\"datePublished\":\"2026-10-01T08:21:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-01T09:14:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png\",\"width\":1200,\"height\":675},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#website\",\"url\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/\",\"name\":\"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach\",\"description\":\"Nowoczesne sale na ka\u017cde wydarzenie - konferencje, szkolenia, warsztaty i uroczysto\u015bci\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#organization\",\"name\":\"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach\",\"url\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/cropped-logo_zodr.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/cropped-logo_zodr.png\",\"width\":125,\"height\":115,\"caption\":\"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/facebook.com\/zodr.barzkowice\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/person\/1047fe2724587b9a4bd0df5476ca55b9\",\"name\":\"Weronika Rybij\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8693baeae6d78be39c11837efdde840e5a5ee428483a8a80cf6cf3b36344fd0e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8693baeae6d78be39c11837efdde840e5a5ee428483a8a80cf6cf3b36344fd0e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Weronika Rybij\"},\"url\":\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/author\/w-rybij\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu - Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu - Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach","og_description":"Autor: Joanna Gi\u0142ka-Zaporska, Oddzia\u0142 w KoszalinieData publikacji: 1 pa\u017adziernika 2026 r. Energia jest podstawowym warunkiem istnienia \u017cycia. Umo\u017cliwia prac\u0119 serca i\u00a0mi\u0119\u015bni, oddychanie, trawienie, przekazywanie impuls\u00f3w nerwowych, wzrost, regeneracj\u0119 oraz utrzymanie sta\u0142ej temperatury cia\u0142a. Nawet podczas snu organizm nieustannie j\u0105 zu\u017cywa, podtrzymuj\u0105c podstawowe funkcje \u017cyciowe i reguluj\u0105c procesy metaboliczne. Ka\u017cda kom\u00f3rka potrzebuje energii do wykonywania swoich … Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu Read More »","og_url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/","og_site_name":"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach","article_publisher":"https:\/\/facebook.com\/zodr.barzkowice\/","article_published_time":"2026-10-01T08:21:36+00:00","article_modified_time":"2026-10-01T09:14:43+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":675,"url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png","type":"image\/png"}],"author":"Weronika Rybij","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Weronika Rybij","Est. reading time":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/"},"author":{"name":"Weronika Rybij","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/person\/1047fe2724587b9a4bd0df5476ca55b9"},"headline":"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu","datePublished":"2026-10-01T08:21:36+00:00","dateModified":"2026-10-01T09:14:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/"},"wordCount":1359,"publisher":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png","articleSection":["Aktualno\u015bci","EZ"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/","url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/","name":"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu - Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png","datePublished":"2026-10-01T08:21:36+00:00","dateModified":"2026-10-01T09:14:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#primaryimage","url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png","contentUrl":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png","width":1200,"height":675},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/energia-w-zywnosci-i-zywieniu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Energia w \u017cywno\u015bci i \u017cywieniu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#website","url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/","name":"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach","description":"Nowoczesne sale na ka\u017cde wydarzenie - konferencje, szkolenia, warsztaty i uroczysto\u015bci","publisher":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#organization","name":"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach","url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/cropped-logo_zodr.png","contentUrl":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/cropped-logo_zodr.png","width":125,"height":115,"caption":"Zachodniopomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach"},"image":{"@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/facebook.com\/zodr.barzkowice\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/person\/1047fe2724587b9a4bd0df5476ca55b9","name":"Weronika Rybij","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8693baeae6d78be39c11837efdde840e5a5ee428483a8a80cf6cf3b36344fd0e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8693baeae6d78be39c11837efdde840e5a5ee428483a8a80cf6cf3b36344fd0e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Weronika Rybij"},"url":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/author\/w-rybij\/"}]}},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png",1200,675,false],"thumbnail":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu-150x150.png",150,150,true],"medium":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu-300x169.png",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu-768x432.png",768,432,true],"large":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu-1024x576.png",1024,576,true],"1536x1536":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png",1200,675,false],"2048x2048":["https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Energia-w-Zywnosci-i-Zywieniu.png",1200,675,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Weronika Rybij","author_link":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/author\/w-rybij\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Autor: Joanna Gi\u0142ka-Zaporska, Oddzia\u0142 w KoszalinieData publikacji: 1 pa\u017adziernika 2026 r. Energia jest podstawowym warunkiem istnienia \u017cycia. Umo\u017cliwia prac\u0119 serca i\u00a0mi\u0119\u015bni, oddychanie, trawienie, przekazywanie impuls\u00f3w nerwowych, wzrost, regeneracj\u0119 oraz utrzymanie sta\u0142ej temperatury cia\u0142a. Nawet podczas snu organizm nieustannie j\u0105 zu\u017cywa, podtrzymuj\u0105c podstawowe funkcje \u017cyciowe i reguluj\u0105c procesy metaboliczne. Ka\u017cda kom\u00f3rka potrzebuje energii do wykonywania swoich…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29814,"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29810\/revisions\/29814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}