Najbardziej znane rasy byd\u0142a mi\u0119snego w Polsce:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. HEREFORD<\/p>\n\n\n\n 2. ABERDEN ANGUS<\/p>\n\n\n\n 3. LIMOUSINE<\/p>\n\n\n\n 4. CHAROLAISE<\/p>\n\n\n\n 5. BLONDE D\u2019AQUITAINE<\/p>\n\n\n\n 6. PIEMONTESE<\/p>\n\n\n\n 7.SALERS<\/p>\n\n\n\n 8. SIMENTALER TYP MI\u0118SNY<\/p>\n\n\n\n 9. RASY MNIEJ ZNANE np. Highland, Galloway. Belgijska B\u0142\u0119kitna, Welsh Blak, Longhorn Brytyjski<\/p>\n\n\n\n HIGHLAND<\/p>\n\n\n\n SYSTEMY OPASANIA BYD\u0141A:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. intensywny<\/strong> (tucz -ciel\u0119ta do wagi 220-250 kg tj. 5-7 miesi\u0119cy \u017cycia lub 280-300 kg tj. 8 miesi\u0119cy \u017cycia; tucz -buhajki do wagi 450-500 kg tj. 10-12 miesi\u0119cy \u017cycia lub 500-600 kg tj. 14-18 miesi\u0119cy \u017cycia albo 700-800 kg tj.24-30 miesi\u0119cy \u017cycia).<\/p>\n\n\n\n 2. po\u0142intensywny<\/strong> (tucz – buhajki do wagi 675 kg tj. 20-24 miesi\u0105ce \u017cycia, wyselekcjonowane krowy w wieku 36 miesi\u0119cy i wi\u0119cej)<\/p>\n\n\n\n 3. ekstensywny<\/strong> (tucz -wolice i ja\u0142\u00f3wki do wagi 500-600 kg tj 18-24 miesi\u0105ce \u017cycia; krowy \u201336 miesi\u0119cy \u017cycia i wi\u0119cej)<\/p>\n\n\n\n ZASADY TWORZENIA STADA BYD\u0141A MI\u0118SNEGO:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. zakup materia\u0142u czystorasowego,<\/p>\n\n\n\n 2. transplantacja tj. przenoszenie zarodk\u00f3w, (dawczyniami s\u0105 czystorasowe krowy i ja\u0142\u00f3wki wybranej rasy mi\u0119snej, a biorczynie to krowy o niskiej warto\u015bci hodowlanej)<\/p>\n\n\n\n 3. krzy\u017cowanie wypieraj\u0105ce – jest to powolniejsza i ta\u0144sza metoda<\/p>\n\n\n\n – podstaw\u0105 jest stopniowe zwi\u0119kszanie genotypu,<\/p>\n\n\n\n –<\/strong>regu\u0142\u0105 jest wyb\u00f3r tylko jednej ojcowskiej rasy mi\u0119snej i kontynuacja w nast\u0119pnych pokoleniach poprzez krzy\u017cowanie wypieraj\u0105ce,<\/p>\n\n\n\n 4. krzy\u017cowanie towarowe \u2013 zanim utworzymy stado czystorasowe mo\u017cna poprawia\u0107 jako\u015b\u0107 wo\u0142owiny poprzez: krzy\u017cowanie towarowe tj rasy kr\u00f3w mlecznych kryje si\u0119 buhajami mi\u0119snymi<\/p>\n\n\n\n ROZR\u00d3D U BYD\u0141A MI\u0118SNEGO<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zalecenia:<\/p>\n\n\n\n U\u017bYTKOWANIE BUHAJA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Buhaje osi\u0105gaj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105:<\/p>\n\n\n\n – Rasy wcze\u015bnie dojrzewaj\u0105ce (Hereford, Angus) w wieku 12-18 miesi\u0119cy,<\/p>\n\n\n\n – Rasy p\u00f3\u017aniej dojrzewaj\u0105ce (Charolaise, Simentaler) w wieku 18-24 miesi\u0105ce,<\/p>\n\n\n\n Buhaje najwy\u017csz\u0105 wydajno\u015b\u0107 reprodukcyjn\u0105 osi\u0105gaj\u0105 od 2\/3 roku \u017cycia do 7 roku \u017cycia, dlatego u\u017cytkuje si\u0119 je od 2\/3 roku do 7 roku \u017cycia, Buhaj winien kry\u0107 przez oko\u0142o 3 \/4 lata stado licz\u0105ce 25-30 sztuk. Samiec winien charakteryzowa\u0107 si\u0119: dobr\u0105 sprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105, prawid\u0142owo zbudowanymi i nie budz\u0105cymi \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci narz\u0105dami p\u0142ciowymi, wysokim libido. Buhaje nale\u017cy kupowa\u0107 do rozrodu tylko takie, kt\u00f3re s\u0105 wpisane do ksi\u0119gi g\u0142\u00f3wnej \u2013 ich potomstwo b\u0119dzie mie\u0107 wysokie przyrosty i dobre umi\u0119\u015bnienie oraz b\u0119dzie dobrze wykorzystywa\u0107 pasze<\/p>\n\n\n\n DOBROSTAN BYD\u0141A MI\u0118SNEGO<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dobrostan reguluje rozporz\u0105dzenie MRiRW z dnia 2 wrze\u015bnia 2003 r. \u201eW sprawie minimalnych warunk\u00f3w utrzymania poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t gospodarskich\u201d (Dz.U.2003 nr.167 poz.1629). Najwa\u017cniejsze uregulowania wynikaj\u0105ce z tego rozporz\u0105dzenia to:<\/p>\n\n\n\n -zwierz\u0119ta utrzymuje si\u0119: b) w systemie otwartym<\/p>\n\n\n\n \u201eSystem otwarty\u201d <\/strong>oznacza nast\u0119puj\u0105ce warunki utrzymania byd\u0142a mi\u0119snego:<\/p>\n\n\n\n 1. \u201dW budynkach otwartych\u201d \u2013 rozumie si\u0119 przez to: zadaszenia, szopy i budynki, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u015bcian zamkni\u0119tych np. brak jest jednej lub kilku \u015bcian. Zaleca si\u0119 w\u00f3wczas stosowanie zas\u0142on i kurtyn \u2013 mog\u0105 to by\u0107 kurtyny stale lub podnoszone.<\/p>\n\n\n\n 2. \u201eBudynki otwarte\u201d dla byd\u0142a mi\u0119snego powinny mie\u0107 dost\u0119p do ok\u00f3lnik\u00f3w lub powinny mie\u0107 obszerne wybiegi z \u0142atwym dojazdem do podawania paszy.<\/p>\n\n\n\n 3. Pod wiat\u0105 winno by\u0107 sucho, a pod\u0142o\u017ce powinno by\u0107 utwardzone.<\/p>\n\n\n\n 4. Gromadz\u0105cy si\u0119 obornik usuwa si\u0119 raz lub 2 razy do roku<\/p>\n\n\n\n 5. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o mo\u017cliwo\u015bci podzielenia stada na grupy np. krowy cielne, krowy z ciel\u0119tami, sztuki opasowe.<\/p>\n\n\n\n 6. Nale\u017cy zapewni\u0107 zwierz\u0119tom mo\u017cliwo\u015b\u0107 ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, zwierz\u0119tami drapie\u017cnymi oraz np. przed bezpa\u0144skimi psami<\/p>\n\n\n\n SYSTEM UTRZYMANIA BEZ BUDYNK\u00d3W<\/strong><\/p>\n\n\n\n Utrzymanie w lecie na pastwiskach:<\/p>\n\n\n\n – powierzchnia og\u00f3lna pastwiska powinna wynosi\u0107 oko\u0142o 0,5 ha minimum na 1 krow\u0119 z ciel\u0119ciem<\/p>\n\n\n\n Utrzymanie w zimie na pastwiskach:<\/p>\n\n\n\n – w zimie, o ile zapewni si\u0119 schronienie w postaci tzw. \u201ezas\u0142on\u201d przed wiatrem (szopy, zadaszenia) lub usytuuje si\u0119 miejsca legowiskowe np. przy \u015bcianie z zadrzewie\u0144 w roz\u0142ogu pastwiska albo na skraju lasu w tzw. koplu, kt\u00f3ry jest wy\u015bcielony np. s\u0142om\u0105<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy przestrzega\u0107 nast\u0119puj\u0105cych zasad:<\/p>\n\n\n\n 1. Nie nale\u017cy zmienia\u0107 raz ustalonego systemu utrzymania byd\u0142a mi\u0119snego \u2013 nie mo\u017cna zamyka\u0107 zwierz\u0105t w oborze od czasu do czasu i odwrotnie trzyma\u0107 w systemie otwartym<\/p>\n\n\n\n 2. Nad zwierz\u0119tami powinien by\u0107 prowadzony doz\u00f3r co najmniej raz dziennie.<\/p>\n\n\n\n DOB\u00d3R MODELU PRODUKCYJNEGO I RAS W CHOWIE I HODOWLI BYD\u0141A MI\u0118SNEGO<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wyb\u00f3r odpowiedniego cyklu produkcyjnego zwi\u0105zany jest z kryteriami biologicznymi Kryteria biologiczne to:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. genotyp rasowy <\/strong>tj. optymalne wykorzystanie cech rasowych w dostosowaniu do miejscowych warunk\u00f3w \u015brodowiskowych oraz przyj\u0119tych technologii chowu i produkcji,<\/p>\n\n\n\n 2. technologie \u017cywienia i utrzymania byd\u0142a tj.<\/strong><\/p>\n\n\n\n -chodzi g\u0142ownie o zasobno\u015b\u0107 w sk\u0142adniki pokarmowe u\u017cytk\u00f3w zielonych i ich plonowanie oraz jako\u015b\u0107 i ilo\u015b\u0107 zgromadzonych pasz na okres zimy.<\/p>\n\n\n\n Kryteria ekonomiczne<\/strong> to g\u0142\u00f3wnie koszty zwi\u0105zane z kosztami opasu.<\/p>\n\n\n\n W klasycznym modelu chowu byd\u0142a mi\u0119snego ja\u0142\u00f3wki przeznaczone na krowy mi\u0119sne nale\u017cy kry\u0107:<\/p>\n\n\n\n – w wieku 15 miesi\u0119cy- w\u00f3wczas ocielenia nast\u0119puj\u0105 w wieku 2 lat, a ca\u0142y cykl produkcyjny trwa 3 lata -jest to model intensywny<\/p>\n\n\n\n – mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 produkcj\u0119 \u017cywca wo\u0142owego wybieraj\u0105c model ekstensywny. Cykl produkcyjny trwa tu 4 \u2013 lata<\/p>\n\n\n\n KATEGORIE BYD\u0141A RZE\u0179NEGO I SYSTEM ICH OZNAKOWANIA:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1.Kategoria \u2013KA \u2013 <\/strong>zalicza si\u0119 tu ciel\u0119ta \u017cywione mlekiem lub paszami mlekozast\u0119pczymi,<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2.Kategoria \u2013 A \u2013 <\/strong>zalicza si\u0119 tu buhajki niekastrowane poni\u017cej 2 \u2013lat,<\/p>\n\n\n\n 3.Kategoria – B- <\/strong>zalicza si\u0119 tu inne osobniki m\u0119skie nie kastrowane (buhaje),<\/p>\n\n\n\n 4.Kategoria C- <\/strong>zalicza si\u0119 tu buhajki kastrowane (wolce)<\/p>\n\n\n\n 5.Kategoria D \u2013 <\/strong>zalicza si\u0119 tu ja\u0142owice,<\/strong><\/p>\n\n\n\n 6.kategoria \u2013E \u2013 <\/strong>zalicza si\u0119 tu krowy.<\/p>\n\n\n\n KLASYFIKACJA TUSZ WED\u0141UG SYSTEMU EUROP<\/strong><\/p>\n\n\n\n Klasy jako\u015bciowe ustala si\u0119 wed\u0142ug umi\u0119\u015bnienia lub ot\u0142uszczenia.<\/p>\n\n\n\n 1. Klasy jako\u015bciowe tusz wed\u0142ug umi\u0119\u015bnienia oznaczono literami: E,U,R,O,P<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dodatkowo wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 klas\u0119: S \u2013 super, A \u2013 do przerobu<\/p>\n\n\n\n 2. Klasy tusz wg ot\u0142uszczenia oznaczone s\u0105 literami od 1 do 5.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 3. W klasyfikacji umi\u0119\u015bnienia wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej nast\u0119puj\u0105ca (%) procentowa struktura klas:<\/strong><\/p>\n\n\n\n S \u2013 dwupo\u015bladkowce,<\/p>\n\n\n\n E- 5%,<\/p>\n\n\n\n U-18% – dobrze umi\u0119\u015bnione byd\u0142o mi\u0119sne i miesza\u0144ce,<\/p>\n\n\n\n R-40%- dobrze umi\u0119\u015bnione byd\u0142o mi\u0119sne i miesza\u0144ce,<\/p>\n\n\n\n O \u201322%,<\/p>\n\n\n\n P-10%<\/p>\n\n\n\n A-10%<\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejsze za\u0142o\u017cenia w nowoczesnym chowie byd\u0142a mi\u0119snego: \u00b7 ciel\u0119ta chodz\u0105 z mamkami do ko\u0144ca sezonu pastwiskowego- w zale\u017cno\u015bci od terminu wycielenia,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 po odsadzeniu uzyskuj\u0105 r\u00f3\u017cne wagi,<\/p>\n\n\n\n \u00b7 koniec sezonu pastwiskowego 31 X (pastwisko dobrej jako\u015bci),<\/p>\n\n\n\n \u00b7 waga urodzonych ciel\u0105t \u2013 40 kg. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Zapotrzebowanie paszowe dla krowy mamki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n W okresie zimy:<\/p>\n\n\n\n Dni \u017cywienia \u2013 215:<\/p>\n\n\n\n 24 kg kiszonki z traw x 215 dni =5160 kg<\/p>\n\n\n\n 2,0 kg siana \u0142\u0105kowego x 215 dni = 430 kg<\/p>\n\n\n\n 1,2 kg \u015bruty zbo\u017cowej x 215 dni = 258 kg<\/p>\n\n\n\n 0,5 kg \u015bruty poekstrakcyjnej rzepakowej<\/p>\n\n\n\n x 215 dni = 107,5 kg<\/p>\n\n\n\n W okresie lata:<\/p>\n\n\n\n Dni \u017cywienia \u2013 150 (zak\u0142ada si\u0119, ze prze\u017cuwacz zjada 10% zielonki w odniesieniu do ci\u0119\u017caru swego cia\u0142a) <\/p>\n\n\n\n zielonka 55 kg x 150 dni = 8250 kg<\/p>\n\n\n\n s\u0142oma paszowa 5 kg x 150 dni = 750 kg<\/p>\n\n\n\n Koszty opasu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. Do kosztu odchowu odsadka powinny by\u0107 dodane koszty utrzymania mamki<\/p>\n\n\n\n 2. Dop\u00f3ki ciele pije mleko matki wystarczy w pierwszych dniach ziarno zb\u00f3\u017c<\/p>\n\n\n\n 3. W p\u00f3\u017aniejszych dniach, gdy zacznie pracowa\u0107 \u017cwacz podajemy \u015brut\u0119 zbo\u017cow\u0105<\/p>\n\n\n\n 4. Po odsadzeniu ciel\u0105t – do \u017cywienia nale\u017cy w\u0142\u0105czy\u0107 pasze wysokobia\u0142kowe \u2013 np. poekstrakcyjn\u0105 \u015brut\u0119 rzepakow\u0105<\/p>\n\n\n\n 5. Po odsadzeniu opasamy do wagi 550 kg systemem alkierzowym<\/p>\n\n\n\n 6. \u017bywienie sianokiszonk\u0105 o zawarto\u015bci s.m 30%<\/p>\n\n\n\n 7. Przyrost wagi po odsadzeniu \u2013 0,850 kg dziennie<\/p>\n Nowoczesne systemy chowu wymagaj\u0105 zastosowania rozwi\u0105za\u0144 technologiczno-funkcjonalnych zapewniaj\u0105cych: Najbardziej znane rasy byd\u0142a mi\u0119snego w Polsce: 1. HEREFORD 2. ABERDEN ANGUS 3. LIMOUSINE 4. CHAROLAISE 5. BLONDE D\u2019AQUITAINE 6. PIEMONTESE 7.SALERS 8. SIMENTALER TYP MI\u0118SNY 9. RASY MNIEJ ZNANE np. Highland, Galloway. Belgijska B\u0142\u0119kitna, Welsh Blak, Longhorn Brytyjski HIGHLAND SYSTEMY OPASANIA BYD\u0141A: 1. intensywny (tucz -ciel\u0119ta …<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/hereford-1024x682.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/aberdeen-angus-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/limousine-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/charolaise-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/highland-1024x684.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n\n
a) w pomieszczeniach gospodarskich (powierzchnia pod dachem na 1 sztuk\u0119 powinna wynosi\u0107: Ja\u0142\u00f3wki \u2013 co najmniej 10 m kw.; Krowy z ciel\u0119tami \u2013 15 m kw.; Buhaje \u201320 m kw.<\/p>\n\n\n\n
i ekonomicznymi.<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>\u00b7 byd\u0142o mi\u0119sne rasy \u2013 LIMOUSINE,<\/p>\n\n\n\n![\"image_pdf\"](\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/pdf.png\" "\\"View")
<\/a>![\"image_print\"](\"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" "\\"Print")
<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"