{"id":7379,"date":"2024-02-14T14:17:13","date_gmt":"2024-02-14T13:17:13","guid":{"rendered":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/?p=7379"},"modified":"2024-02-14T14:17:14","modified_gmt":"2024-02-14T13:17:14","slug":"blue-deal-w-europie-rola-polski-w-realizacji-zalozen-niebieskiego-ladu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zodr.pl\/zinet\/blue-deal-w-europie-rola-polski-w-realizacji-zalozen-niebieskiego-ladu\/","title":{"rendered":"Blue Deal w Europie. Rola Polski w realizacji za\u0142o\u017ce\u0144 Niebieskiego \u0141adu."},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Europejski Komitet Ekonomiczno-Spo\u0142eczny (EKES) 26 pa\u017adziernika br. opublikowa\u0142 deklaracj\u0119, w kt\u00f3rej postuluje wprowadzenie w Europie kompleksowej strategii wodnej zwanej Niebieskim \u0141adem\/EU Blue Deal. Wezwa\u0142 te\u017c pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie oraz wszystkie instytucje europejskie do uznania kwestii wodnych za priorytet w kadencji 2024-2029.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

We wst\u0119pie do deklaracji, Oliver R\u00f6pke<\/strong>, przewodnicz\u0105cy EKES, przypomina, \u017ce Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych ju\u017c w 2010 r. uzna\u0142a dost\u0119p do wody pitnej
i system\u00f3w odprowadzania \u015bciek\u00f3w za podstawowe prawa cz\u0142owieka.<\/strong> Ide\u0105 Blue Deal jest zatem uznanie wody za priorytet, kt\u00f3ry wymaga niezale\u017cnej, kompleksowej strategii. Woda nie powinna by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 polityki Zielonego \u0141adu (tzw. Green Deal), ale r\u00f3wnowa\u017cn\u0105, synergiczn\u0105 strategi\u0105 komplementarn\u0105
z Celami Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju przyj\u0119tymi przez ONZ.<\/p>\n\n\n\n

\u201eGospodarowanie wod\u0105 jest wyzwaniem globalnym\u2026 Z problemem nie poradz\u0105 sobie w pojedynk\u0119 poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa i musimy skoordynowa\u0107 dzia\u0142ania w skali europejskiej \u2013 podkre\u015bli\u0142 Oliver R\u00f6pke,<\/strong> przewodnicz\u0105cy EKES. \u2013 \u201eSprawy wodne powinny zosta\u0107 w\u0142\u0105czone do agendy unijnej jako osobna polityka UE z w\u0142asnym komisarzem. Trzeba zadba\u0107, \u017ceby Green Deal wsp\u00f3\u0142gra\u0142 z Blue Deal\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wne zamierzenia Blue Deal to przewidywanie potrzeb oraz ochrona i odpowiednie \u00a0zarz\u0105dzanie zasobami wodnymi. <\/strong>W d\u0142u\u017cszej perspektywie woda mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em nowych mo\u017cliwo\u015bci, motywacj\u0105 post\u0119pu technologicznego i spo\u0142ecznego, a tym samym przyczyni\u0107 si\u0119 do powstawania nowych miejsc pracy,
do rozwoju biznesu oraz kompetencji.<\/p>\n\n\n\n

Co zawiera deklaracja Blue Deal?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

EKES przedstawi\u0142 zbiorcz\u0105 rekomendacj\u0119 kompleksowych zmian w europejskiej gospodarce wodnej, kt\u00f3ra zawiera szeroki obszar zagadnie\u0144:
od walki z ub\u00f3stwem wodnym i ochrony zasob\u00f3w, poprzez zu\u017cycie wody przez gospodarstwa domowe, rolnictwo i przemys\u0142, propozycje w zakresie finansowania inwestycji wodnych i rozwoju infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, do edukacji i technologii wodooszcz\u0119dnych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z kluczowych kwestii jest konieczno\u015b\u0107 wsparcia nowych technologii, kt\u00f3rych celem jest zwi\u0119kszenie efektywno\u015bci wykorzystywania wody, stosowanie obieg\u00f3w zamkni\u0119tych oraz redukcj\u0119 poziomu zanieczyszczenia. Rosn\u0105ce zu\u017cycie i straty wody w rolnictwie, przemy\u015ble oraz gospodarstwach domowych powoduj\u0105, \u017ce ta kwestia jest niezwykle wa\u017cna i dzia\u0142aniem niezb\u0119dnym jest przeprowadzenie kampanii u\u015bwiadamiaj\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwo o warto\u015bci wody
i ponoszeniu odpowiedzialno\u015bci za jej racjonalne u\u017cytkowanie.<\/strong> Blue Deal przewiduje motywowanie do zr\u00f3wnowa\u017conego u\u017cycia i konsumpcji wody.
Natomiast dla zachowania bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego Unia Europejska musi przygotowa\u0107 plan strategiczny, kt\u00f3ry umo\u017cliwi adekwatn\u0105 i trwa\u0142\u0105 produkcj\u0119 \u017cywno\u015bci w obliczu niedobor\u00f3w wody.<\/p>\n\n\n\n

W Blue Deal uwzgl\u0119dniono r\u00f3wnie\u017c kluczowe znaczenie wody w strategiach przemys\u0142owych. Wskazuje si\u0119 sektorowe podej\u015bcie uwzgl\u0119dniaj\u0105ce r\u00f3\u017cne potrzeby poszczeg\u00f3lnych bran\u017c w oparciu o zasad\u0119 DNSH. Postuluje si\u0119 te\u017c przyj\u0119cie podej\u015bcia opartego na obszarach dorzeczy, kt\u00f3re integrowa\u0107 b\u0119dzie wszystkie zainteresowane strony, r\u00f3wnie\u017c ponad granicami pa\u0144stw. Blue Deal przewiduje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w zakresie technologii, infrastruktury i wiedzy z krajami spoza UE oraz tworzenie strategicznych partnerstw ekonomicznych na rzecz wody.<\/p>\n\n\n\n

Rola Polski w realizacji za\u0142o\u017ce\u0144 Blue Deal<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

10 pa\u017adziernika br. w Parlamencie Europejskim odby\u0142a si\u0119 konferencja zorganizowana przez POLITICO i Federacj\u0119 Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich, podczas kt\u00f3rej omawiany by\u0142 Niebieski \u0141ad. Konferencja zgromadzi\u0142a grono najwa\u017cniejszych ekspert\u00f3w zwi\u0105zanych z wod\u0105, reprezentuj\u0105cych EKES, KE, ONZ EurEau, FPP, WaterEurope, Amiblu, a tak\u017ce europejskie i mi\u0119dzynarodowe organizacje. W rozmowach uczestniczy\u0142o dwoje polskich europarlamentarzyst\u00f3w \u2013
Magdalena Adamowicz<\/strong> oraz Jan Olbrycht<\/strong>. Obecny by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Marek Kowalski<\/strong> \u2013 przewodnicz\u0105cy Federacji Przedsi\u0119biorc\u00f3w Polskich, b\u0119d\u0105cy inicjatorem utworzonego w ramach FPP Komitetu ds. wody.<\/p>\n\n\n\n

Dyskusje w panelach podczas konferencji Niebieski \u0141ad dotyczy\u0142y uzasadnienia potrzeb sporz\u0105dzania nowej strategii dla wody, jak r\u00f3wnie\u017c odnosi\u0142y si\u0119
do mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144. Pietro del Lotto, przewodnicz\u0105cy Komisji ds. przekszta\u0142ce\u0144 w przemy\u015ble EKES, podkre\u015bli\u0142 potrzeb\u0119 wyj\u015bcia z my\u015blenia o wodzie silosowo, oddzielnie dla ka\u017cdej dziedziny gospodarki. Karine Measson,<\/strong> szefowa dzia\u0142u gospodarki wodnej w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI), zapowiedzia\u0142a, \u017ce EBI b\u0119dzie inwestowa\u0142 pieni\u0105dze w sprawiedliw\u0105 transformacj\u0119, a zw\u0142aszcza w sektor wodny. Florika Fink-Hooijer<\/strong>, dyrektor generalna Dyrekcji Generalnej
ds. \u015arodowiska w Komisji Europejskiej, zwr\u00f3ci\u0142a z kolei uwag\u0119 na potrzeb\u0119 rozwoju przygotowania dokument\u00f3w i danych, kt\u00f3re \u201epoka\u017c\u0105, gdzie w Europie jest najwi\u0119kszy problem z wod\u0105 i jakich obszar\u00f3w dotyczy\u201d<\/em>. Pose\u0142 Olbrych zaznaczy\u0142, \u017ce kluczowe b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwe lokowanie \u015brodk\u00f3w, by mo\u017cliwe by\u0142y elastyczne przesuni\u0119cia w Wieloletnich ramach finansowych. Beata Daszy\u0144ska-Muzyczka<\/strong>, prezes BGK wspomnia\u0142a, \u017ce Polski Bank Rozwoju wspiera post\u0119p w przemy\u015ble wodnym i nowe technologie. Podkre\u015bli\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce woda to jeden z nielicznych zasob\u00f3w, kt\u00f3rych nie mo\u017cemy wymieni\u0107 na inne, tak jak jest w przypadku \u017ar\u00f3de\u0142 energii.<\/p>\n\n\n\n

Podczas dyskusji podkre\u015blano potrzeb\u0119 zmiany obecnego podej\u015bcia UE do zarz\u0105dzania zasobami wodnymi i mo\u017cliwo\u015bci, jakie stwarza Niebieski \u0141ad.
Zwracano uwag\u0119 na nieskuteczno\u015b\u0107 i niedostosowanie przepis\u00f3w do obecnej sytuacji niedoboru wody, dotykaj\u0105cej ju\u017c 1 \/3 obszaru Wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n

Eksperci argumentowali, \u017ce samo wytwarzanie energii, elektroliza wodoru, ch\u0142odzenie elektrowni j\u0105drowych i wychwytywanie dwutlenku w\u0119gla do 2050 r b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y 58 mld m3<\/sup> wody rocznie \u2013 prawie dwukrotnie wi\u0119cej ni\u017c obecne zu\u017cycie wody pitnej w Europie.<\/p>\n\n\n\n

Uczestnicy debaty zwr\u00f3cili uwag\u0119 na potrzeb\u0119 dyskusji i edukacji wodnej, a tak\u017ce na konieczno\u015b\u0107 poprawy dost\u0119pno\u015bci danych o poborze i zu\u017cyciu wody.<\/p>\n\n\n\n

Rekomendowane dzia\u0142ania instytucyjne<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do najpilniejszych zada\u0144 Blue Deal wskazuje konieczno\u015b\u0107 przyj\u0119cia wytycznych w zakresie monitorowania dost\u0119pu do wody i urz\u0105dze\u0144 sanitarnych<\/strong>. Propozycj\u0105 jest wsp\u00f3lne, przez\u00a0 Komisj\u0119 Europejsk\u0105 i EKES, uruchomienie platformy, w ramach kt\u00f3rej mo\u017cliwe by\u0142oby prowadzenie wymiany dobrych praktyk
i ustalane by\u0142yby standardy dotycz\u0105ce jako\u015bci i wykorzystania wody w rolnictwie i przemy\u015ble. Jednocze\u015bnie w trybie pilnym postuluje si\u0119 o rozwini\u0119cie system\u00f3w gromadzenia informacji na temat zasob\u00f3w wodnych, dost\u0119pu do wody i urz\u0105dze\u0144 sanitarnych, stanu infrastruktury, poboru w\u00f3d powierzchniowych i podziemnych oraz zu\u017cycia wody w poszczeg\u00f3lnych procesach. <\/strong>Ka\u017cde pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie powinno jak najszybciej przeprowadzi\u0107 analiz\u0119 posiadanej infrastruktury i zasob\u00f3w wodnych, niezb\u0119dn\u0105 do oszacowania potrzeb inwestycyjnych<\/strong>. Jednocze\u015bnie zaleca si\u0119, by krajowe przepisy uwzgl\u0119dnia\u0142y mechanizmy obowi\u0105zkowego retencjonowania wody.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0142o\u017cenia Blue Deal przewiduj\u0105 w ci\u0105gu dw\u00f3ch najbli\u017cszych lat zrewidowanie europejskiej strategii przemys\u0142owej ze szczeg\u00f3lnym naciskiem na te wykorzystuj\u0105ce najwi\u0119ksze ilo\u015bci wody. Przyspieszone ma te\u017c zosta\u0107 powo\u0142anie Wsp\u00f3lnot Wiedzy i Innowacji na rzecz wody. Na poziomie europejskim przewiduje si\u0119 stworzenie Niebieskiego Funduszu Transformacyjnego,<\/strong> kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy \u015brodki publiczne i uruchomi innowacyjne sposoby finansowania projekt\u00f3w w zakresie budowy infrastruktury oraz dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z zarz\u0105dzaniem, badaniami oraz rozwojem wodooszcz\u0119dnych technologii. Przyznawanie funduszy europejskich powinno opiera\u0107 si\u0119 na kryterium zr\u00f3wnowa\u017conego wykorzystania wody. W ramach Blue Deal planuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c powo\u0142anie nowego komisarza UE, kt\u00f3ry by\u0142by odpowiedzialny za problematyk\u0119 wodn\u0105. Aby wesprze\u0107 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie i s\u0105siad\u00f3w Unii ma powsta\u0107 Europejskie Centrum Wodne<\/strong> o mi\u0119dzynarodowym zasi\u0119gu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Niebieski \u0141ad w praktyce<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania przewidziane do pilnej realizacji to m.in.:<\/p>\n\n\n\n