W dniach 26-26 września 2026 r. w Nowym Młynie w powiecie obornickim odbyła się VI edycja Konferencji „Ochrona Wód”. Organizatorem tego cyklicznego wydarzenia są organizacje pozarządowe: Stowarzyszenie Jezioro Rogozińskie, Stowarzyszenie Aplaga, Stowarzyszenie Jezior Kórnickich oraz gospodarz Port Nowy Młyn. Nad organizacją i przebiegiem konferencji czuwał Pan Przemysław Benz, który pełnił również rolę moderatora. Patronat nad konferencją objęli: Urząd Miejski w Rogoxnie, firma JanwiGo sp. z o.o. Hotel „Odpocznia. Resort i las”. Wydarzenie dofinansowano ze środków Urzędu Miejskiego w Rogoźnie. Wydarzenie wpisuje się w ramy Planu strategicznego Lasu Modelowego w Obornikach.
W programie konferencji przewidziano cztery sesje refaratowe. Wykład inauguracyjny wygłosił Pan Tomasz Babiak (Wetland Green Life) przedstawił „Projekt Wetlands Green Life – cele, założenia, wyniki prac”, który mówił o metodach aktywnego zatrzymywania wody na terenach leśnych w ramach projektu Wetlands Green Life oraz roli prawa ochrony zlewni w skutecznej ochronie zasobów wodnych. W pozostałych wystąpieniach przedstawione zostały:
- praktyczne działania samorządów w przywracaniu naturalnego stanu rzek, wyzwania związane z małymi rzekami w Polsce;
- zagrożenia dla bioróżnorodności małych zbiorników wodnych przez wpływ inwazyjnych gatunków obcych na ekosystemy wodne (aspekty prawne i przyrodnicze) oraz stan ekologiczny jezior w kontekście unijnych wymogów (NRL);
- analiza procesów rekultywacji na przykładzie jezior kartuskich;
- badania nad termiką zjawisk lodowych, koncepcja „żywych laboratoriów” dla jezior;
- prezentacja ogólnopolskiej platformy wymiany wiedzy Bliżej Jezior;
- wykorzystanie transdyscyplinarnej ekohydrologii i rozwiązań systemowych do efektywnego zarządzania gospodarką wodną i ochroną środowiska;
- spojrzenie na wodę z perspektywy humanistycznej (błękitna humanistyka, ekologia antropocentryczna) oraz wykorzystanie jezior jako narzędzia dydaktycznego w edukacji ekologicznej dzieci i dorosłych.
Wśród prelegentów byli przedstawiciele Wetland Green Life, Biura Urządzenia Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Poznaniu, Fundacji Rewilding Pomerania, Towarzystwa Przyjaciół Rzek Iny i Gowenicy Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Instytutu Ochrony Roślin -Państwowy Instytut Badawczy, Politechniki Warszawskiej, Instytutu Antropologii i Etnologii Wydział Antropologii i Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii Państwowej Akademii Nauk, Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – PIB, Uniwersytetu Gdańskiego, Politechniki Koszalińskiej, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Centrum Edukacji Ekologicznej i Rewitalizacji Jezior
w Szczecinku.
Zachodniopomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach reprezentowali: Pani Małgorzata Piotrowska – I Zastępca Dyrektora, Pani Izabela Świgoń – koordynator Lokalnych Partnerstw ds. Wody (LPW) oraz Pani Renata Kowalczyk – doradca rolniczy PZDR w Szczecinku.
W pierwszym panelu „Jak zatrzymać wodę w lesie. Działania czynne w ramach projektu Wetlands Green Life”. Mówił Pan Paweł Walczewski (Biuro Urządzenia Lasu
i Geodezji Leśnej Oddział w Poznaniu). Trzecim prelegentem w tej sesji była
mgr Magdalena Urlich (Fundacja Rewilding Pomerania), która nawiązała do społecznych aspektów działań renaturyzacyjnych oraz ważnej roli samorządów lokalnych „Spokojnie, to tylko renaturyzacja – o przywracaniu rzek przez samorządy”. Kolejny prelegent to
mgr Aleksandra Olbryś (Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi) przedstawiła zagadnienie „Błękitna humanistyka, czyli o wodzie w kulturze słów kilka”. Ostatnim prelegentem w tej sesji był mgr inż. Artur Furdyna (Fundacja Rewilding Pomerania, Towarzystwo Przyjaciół Rzek Iny i Gowienicy), który przedstawił temat „Rzeki jako infrastruktura klimatyczna: LIFE Drawa Bis i LIFE 4 Rivers w ochronie wód, siedlisk
i retencji zlewniowej”.
Drugą sesję referatową otworzył dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM –
„Czy i dlaczego bioróżnorodność małych zbiorników wodnych jest zagrożona?”. Kolejny prelegent dr hab. Agnieszka Kolada, prof. IOŚ-PIB w swoim wystąpieniu omówiła „Stan ekologiczny jezior i ochrona siedlisk wodnych w kontekście NRL”. Trzecim prelegentem
w tej sesji była dr inż. Beata Karolinczak (Politechnika Warszawska), która skupiłą się na aspektach prawnych „Prawo ochrony zlewni – prawem ochrony wód”. Dr Małgorzata Kowalska (Instytut Antropologii i Etnologii WAIK UAM) mówiąc o „Ekologii antropocentrycznej” zakończyła pierwszy dzień konferencji.
Drugi dzień konferencji, czyli trzecia sesja referatowa rozpoczęła się od wykładu
dr Pawła Jarosiewicza (ERCE PAN), który przedstawił założenia „Transdyscyplinarnaej Ekohydrologii – metodologia i podejście systemowe dla efektywnych działań w ochronie środowiska i gospodarce wodnej”. Jako drugi prelegent wystąpił przedstawiciel uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu dr inż. Stanisław Zaborowski omawiając temat „Wyzwania i rozwiązania renaturyzacji małych rzek w Polsce. Kolejny wykładowca
dr Marika Kornaś-Dynia (Pracownia Limnologii Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – PIB) przybliżyła uczestnikom informację na temat konferencji „Bliżej Jezior – ogólnopolska platforma wymiany wiedzy i doświadczeń o jeziorach”. Z kolei prof. dr hab. inż. Julita Dunalska (Uniwersytet Gdański) opowiedziała o „Rekultywacji jezior kartuskich: sukces czy porażka”.
Ostatnia sesja referatowa to wykład prof. dr hab. inż. Tomasza Heese (Politechnika Koszalińska) na temat „Żywe laboratoria dla jezior”. Drugim prelegentem w tej sesji była Celina Pielach i Maria Korniewicz (RDOŚ w Poznaniu) omawiając zagadnienie „Inwazyjne gatunki obce stwarzające zagrożenie dla Unii/Polski – aspekty prawne i charakterystyka gatunków w obrębie wód”. Dr inż. Katarzyna Pikuła (Politechnika Koszalińska) omówiła „Termikę zjawisk lodowych jezior Polski”. Czwartą sesję referatową oraz konferencję zakończył Pan Radosław Wąs (CEEIRJ) prezentując temat „Jezioro, jako pomoc dydaktyczna w edukacji dzieci, młodzieży i osób dorosłych
w zakresie funkcjonowania ekosystemów wodnych”.
Po każdej sesji odbywał się panel dyskusyjny, w którym naukowcy i praktyce odpowiadali na pytania uczestników. Była to wyjątkowa okazja do dyskusji i skonfrontowania własnych opinii z ekspertami.
Konferencja spełniła oczekiwania uczestników, gdyż program i dobór prelegentów pozwolił na zaprezentowanie wartościowych i interesujących referatów. Ponadto poruszana na konferencji tematyka prawa ochrony zlewni i renaturyzacji małych rzek idealnie wpisuje się w cele Lokalnych Partnerstw Wodnych (LPW). Konferencja była również okazją do bezpośredniego pozyskiwania nowych kontaktów takich jak m.in. specjalistów zajmujących się gatunkami inwazyjnymi (RDOŚ), retencją leśną, czy przedstawicielami firmy zajmującej się dystrybucją urządzeń do monitoringu wód podziemnych i powierzchniowych. Nawiązanie współpracy może odbywać się
w różnych formach jako prezentacja technologii albo wsparcie szkoleniowe podczas warsztatów dla rolników z zakresu efektywnego zarządzania wodą i ochrony gleb.
Autor tekstu: Izabela Świgoń
Zdjęcia: Zofia Szulgit
