Światowy Dzień Rzek 2026 przypadł na 27 września. To wyjątkowe, coroczne święto obchodzone w ostatnią niedzielę września, którego celem jest uświadamianie społeczeństwa, jak kluczową rolę w ekosystemie odgrywają cieki wodne oraz jak pilnej ochrony wymagają.
Inicjatywa ta narodziła się w 2005 roku z ramienia Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowiąc odpowiedź na apel kanadyjskiego aktywisty i ekologa Marka Angelo. W 2026 roku globalne obchody koncentrują się wokół wymownego hasła: „No Forests, No Rivers, No Water, No Life”- Brak lasów to brak rzek, brak wody i brak życia. Tegoroczny motyw przewodni kładzie nacisk na nierozerwalne połączenie między zdrowymi kompleksami leśnymi a ochroną zlewni rzecznych i bezpieczeństwem wodnym całej planety.
Rzeki są często nazywane układem krwionośnym przyrody. Stanowią naturalne korytarze ekologiczne, które umożliwiają migrację zwierząt, zasilają w wodę okoliczne lasy oraz mokradła, a także skutecznie łagodzą skutki suszy i powodzi. Niestety, presja antropogeniczna – w tym postępujące zanieczyszczenie plastikiem, chemią przemysłową oraz betonowanie i bezmyślna regulacja koryt rzecznych – doprowadziły do drastycznej degradacji tych ekosystemów.
Co możemy zrobić?
Obchody Światowego Dnia Rzek to nie tylko debaty naukowe, ale przede wszystkim realne działanie. W całej Polsce i na świecie organizowane są lokalne akcje społeczne, takie jak:
- Spływy kajakowe połączone ze sprzątaniem koryt i brzegów (np. akcje nad rzeką Iną, Drawą, Odrą czy Wisłą).
- Warsztaty edukacyjne dla dzieci i młodzieży przybliżające bioróżnorodność dolin rzecznych.
- Kampanie promujące retencję wody i ograniczanie marnotrawstwa zasobów w gospodarstwach domowych.
Ochrona rzek to wyzwanie, które wymaga współpracy rządów, organizacji ekologicznych i każdego z nas. Drobne gesty, takie jak niemarnowanie wody czy rezygnacja z zaśmiecania nadbrzeżnych terenów podczas weekendowego wypoczynku, to pierwszy krok do uratowania tych bezcennych arterii życia.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie co roku zaprasza do akcji sprzątania
Podobnie jak w roku ubiegłym, tak i w niedzielę 27 września – organizatorzy Fundacja Rewilding Pomeraniai Spływy Iną oraz partnerzy wspierający: Gmina Stargard, Gmina Goleniów, Piekarnia Sowno, Towarzystwo Przyjaciół Rzek Iny i Gowienicy zorganizowali lokalną akcję z okazji Światowego Dnia Rzek w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Rozwoju.
W akcji sprzątania Iny mogli uczestniczyć wszyscy mieszkańcy regionu. Zbiórka uczestników odbyła się o godz. 11:00 na Polu Biwakowym dla kajakarzy nad Iną w Sownie. Następnie kajakarze przepłynęli około 12 kilometrów na trasie Lubowo – Sowno, usuwając odpady zalegające w rzece i na jej brzegach.
Organizatorzy zadbali o transport uczestników do miejsca rozpoczęcia spływu w Lubowie, a także kajaki, kamizelki, worki, rękawice i chwytaki do zbierania odpadów. Akcja zakończyła się wspólnym posiłkiem i integracją na terenie Pola Biwakowego w Sownie.
Jak się okazuje, śmieci z roku na rok jest coraz mniej. Podczas pierwszej edycji akcji z rzeki wyłowiono dwa kontenery odpadów, w tym sprzęty AGD i opony. Od czasu wprowadzenia systemu kaucyjnego nawet butelek jest coraz mniej.
Była to doskonała okazja, aby pokazać, że troska o środowisko to nie tylko słowa, ale przede wszystkim konkretne działanie.
Trzy tygodnie wcześniej odbyło się XXIV Sprzątanie Rzeki Drawy – „Czysta Drawa” 2026
Oba wydarzenia wpisują się w inicjatywę „Cała Polska na kajaki.” organizowaną przez Fundację Czysta Rzeka. „Cała Polska na kajaki” to ekologiczna i aktywna forma troski o rzeki, łącząca integrację zespołową z realnym działaniem na rzecz natury.
Oszczędzanie wody w domu to nie tylko niższe rachunki, ale przede wszystkim realne wsparcie dla kurczących się zasobów hydrologicznych. Najwięcej wody
w gospodarstwach domowych zużywamy na higienę osobistą oraz spłukiwanie toalet – to tam kryje się największy potencjał do zmian. Oto kilka prostych i skutecznych sposobów na optymalizację zużycia wody: korzystanie ze zmywarki, ekologiczne mycie naczyń bez odkręconego kurka, wtórne wykorzystanie wody np. z gotowania jajek, szybki prysznic zamiast wanny, zakręcanie kranu podczas mycia zębów, modernizacja spłuczki, montaż perlatorów, łąpanie deszczówki, odpowiednia pora podlewania ogródka.
Autor: Izabela Świgoń
