Jak skutecznie gospodarować wodą na obszarach wiejskich i jakie rozwiązania mogą pomóc w ograniczaniu skutków suszy oraz nadmiaru wód? Odpowiedzi na te pytania poszukiwali uczestnicy krajowego szkolenia wyjazdowego pn. „Dobre praktyki, gospodarowanie wodą na obszarach wiejskich”, zorganizowanego przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Szkolenie odbyło się w dniach 28–30 września 2026 r. na terenie Wielkopolski, w okolicach Kościana.
W wydarzeniu udział wziął Przemysław Solski – sekretarz Lokalnego Partnerstwa Wodnego (LPW) powiatu gryfińskiego, reprezentujący Zachodniopomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach.
Wiedza teoretyczna i praktyczne rozwiązania
Trzydniowe szkolenie było okazją do poszerzenia wiedzy zarówno teoretycznej, jak i praktycznej w zakresie retencjonowania i racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi na obszarach wiejskich.
Eksperci przedstawili m.in. zagadnienia związane ze zwiększaniem retencji w krajobrazie rolniczym, racjonalnym wykorzystaniem wód podziemnych i powierzchniowych do nawodnień, a także rozwiązaniami służącymi zatrzymywaniu wody za pomocą urządzeń melioracyjnych w ramach projektu Innomel. Uczestnicy poznali również możliwości wykorzystania nowoczesnych narzędzi GIS w analizach hydrologicznych.
Szczególnie wartościowym elementem szkolenia były wizyty studyjne, podczas których można było zobaczyć, jak prezentowane rozwiązania funkcjonują w praktyce.
Retencja, melioracja i nawodnienia – rozwiązania w praktyce
Program wyjazdu obejmował wizyty m.in. w Gryżynie, Nielęgowie, Wonieściu, Zgnilcu, Turwi, Bonikowie i Snowidowie.
W Gryżynie, Nielęgowie, Wonieściu i Zgnilcu uczestnicy analizowali m.in. wykorzystanie urządzeń hydrotechnicznych oraz rozwiązań służących retencjonowaniu wody. Szczególną uwagę poświęcono retencji korytowej, której celem jest poprawa warunków gruntowo-wodnych w dolinie rzeki Obry.
Uczestnicy mieli również okazję zapoznać się z funkcjonowaniem automatycznych pompowni, umożliwiających regulację poziomu wody w dolinie rzeki, a także z rozwiązaniami dotyczącymi nawodnień rolniczych z wykorzystaniem wód powierzchniowych na przykładzie zbiornika Wonieść.
Dziedzictwo Dezyderego Chłapowskiego
Jednym z punktów programu była Turew, miejscowość szczególnie związana z działalnością generała Dezyderego Chłapowskiego, prekursora nowoczesnych metod kształtowania krajobrazu rolniczego.
Uczestnicy poznali znaczenie zadrzewień śródpolnych, które oprócz walorów przyrodniczych wpływają na poprawę warunków wodnych na gruntach rolnych, ograniczają erozję oraz wspierają ochronę gleby.
Woda między zlewniami
W Bonikowie zaprezentowano natomiast rozwiązania związane z przerzutem wody pomiędzy zlewniami. Tego rodzaju działania mogą być wykorzystywane do lepszego zagospodarowania zasobów wodnych w okresach ich niedoboru i nadmiaru.
Cennym punktem programu była także wizyta w gospodarstwie rolnym pana Patryka Kokocińskiego w Snowidowie. Uczestnicy mogli tam zobaczyć praktyczne możliwości i rozwiązania wspierające zrównoważone gospodarowanie wodą w gospodarstwie rolnym, szczególnie istotne w obliczu postępujących zmian klimatycznych i związanych z nimi wyzwań dla rolnictwa.
Wiedza, która może być wykorzystana w praktyce
Trzydniowy wyjazd studyjny pokazał, że skuteczne gospodarowanie wodą na obszarach wiejskich wymaga łączenia wielu działań – od małej i dużej retencji, przez odpowiednie wykorzystanie infrastruktury melioracyjnej i hydrotechnicznej, po racjonalne nawadnianie oraz kształtowanie krajobrazu rolniczego.
Szkolenie było również okazją do wymiany doświadczeń, poznania dobrych praktyk oraz promocji rozwiązań, które mogą przyczynić się do bardziej efektywnego gospodarowania zasobami wodnymi na obszarach wiejskich.
Zdobyta wiedza i doświadczenia mogą stanowić cenne źródło inspiracji w dalszej działalności Lokalnych Partnerstw Wodnych oraz w podejmowaniu działań na rzecz poprawy stosunków wodnych na terenach rolniczych.
Szkolenie zostało dofinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.
Autor: P. Solski
Fot. P. Solski
