W literaturze dotyczącej edukacji ekologicznej oraz adaptacji miast i gmin do zmian klimatycznych w Polsce na pierwszy plan wysuwają się cztery pozycje, które stanowią fundament literatury z zakresu Nature-based Solutions (NBS).
Są to: „Zielono-niebieska infrastruktura w gminie. Poradnik sprawdzonych rozwiązań dla społeczności lokalnych i samorządów”, „Zielono-niebieske inicjatywy ratują klimat w miastach. Poradnik usług ekosystemowych”, „Błękitno-zielona infrastruktura dla łagodzenia zmian klimatu w miastach. Katalog techniczny” oraz „Błękitno-zielona infrastruktura dla łagodzenia zmian klimatu w miastach. Narzędzia strategiczne”
Powstały w dużej mierze we współpracy z Fundacją Sendzimira oraz w ramach projektów wspieranych przez fundusze europejskie i norweskie. Choć poruszają spójną tematykę, każda z nich kładzie nacisk na inny aspekt zarządzania przestrzenią.
„Zielono-niebieska infrastruktura w gminie. Poradnik sprawdzonych rozwiązań dla społeczności lokalnych i samorządów”wydany przez Fundację Ekologiczną „Zielona akcja”. Jest to najbardziej wszechstronny i przystępny przewodnik wdrożeniowy.
Łączy teorię z praktyką, skupiając się na perspektywie małych i średnich samorządów oraz samych mieszkańców (społeczności lokalnych). Jego główne zalety to przełożenie pojęć ekologicznych na język korzyści społecznych i ekonomicznych. Poradnik przedstawia różnorodne formy angażowania mieszkańców w rozwój zielonej i niebieskiej infrastruktury, do których należą: inicjatywy oddolne i integracja społeczna, edukacja praktyczna i terenowa, budowanie świadomości i ochrona prawna oraz zachęty finansowe.
„Zielono-niebieskie inicjatywy ratują klimat w miastach. Poradnik usług ekosystemowych”wydany przez Fundację Ekologiczną „Zielona Akcja” w ramach projektu „RazemDlaKlimatu” dzięki wsparciu programu Interreg Polska – Sachsen 2021-2027 #InterregPLSN #UE oraz dofinansowaniu przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego na lata 2018 – 2030. Ta pozycja kładzie nacisk na ekonomiczny i funkcjonalny wymiar przyrody. Skupia się na pojęciu usług ekosystemowych, czyli mierzalnych zyskach, jakie ekosystemy przynoszą miastu (np. obniżenie temperatury przez drzewa, redukcja smogu, retencja wód opadowych). Poradnik dostarcza silnych argumentów analitycznych i finansowych dla decydentów, którzy często traktują zieleń jedynie jako kosztowny wydatek estetyczny. Pokazuje, jak „wycenić” i wykorzystać pracę natury w strukturze budżetowej miasta.
„Błękitno-zielona infrastruktura dla łagodzenia zmian klimatu w miastach. Katalog techniczny” wydana przez Ecologic Institute i Fundację Sendzimira. To z kolei ściśle specjalistyczny, inżynieryjno-projektowy podręcznik. Zawiera gotowe arkusze techniczne, wymiary, schematy oraz parametry konkretnych rozwiązań – odzielonych przystanków, przez rowy bioretencyjne, aż po ogrody deszczowe w pojemnikach i zielone fasady.
Pozycja obowiązkowa dla architektów, urbanistów, projektantów instalacji i urzędników odpowiedzialnych za specyfikacje istotnych warunków zamówienia (SWZ). Ogromnym atutem jest adaptacja niemieckich i zachodnich norm inżynieryjnych bezpośrednio do realiów polskich miast.
„Błękitno-zielona infrastruktura dla łagodzenia zmian klimatu w miastach. Narzędzia strategiczne”wydana przez Ecologic Institute i Fundację Sendzimira. Czwarta z prezentowanych publikacji to pozycja komplementarna do ww. Katalogu technicznego, traktująca temat od strony planowania przestrzennego i zarządzania. Skupia się na tym, jak „wpleść” błękitno-zieloną infrastrukturę w ramy prawne i strategiczne miasta – np. do planów ogólnych, strategii rozwoju czy programów rewitalizacji. Poradnik pokazuje instrumenty, za pomocą których samorząd może systemowo i długofalowo zachęcić inwestorów do stosowania rozwiązań opartych na naturze.
Źródło: www.sendzimir.org.pl, www.zielonaakcja.pl
Autor: Izabela Świgoń
