W dniach 20–21 maja 2026 roku Dwór Pomorski w Luboradzy stał się sercem dyskusji o ochronie ekosystemów rzecznych. Konferencja inaugurująca projekt „LIFE24-NAT-PL-LIFE for RIVERS” zgromadziła ekspertów, naukowców oraz przedstawicieli kluczowych instytucji środowiskowych, którzy wspólnie nakreślili przyszłość dorzecza Parsęty.
Dzień 1: Teoria, badania i naukowe fundamenty projektu
Wydarzenie otworzył koordynator projektu i moderator spotkania
Michał Makowski. Oficjalne powitanie gości poprowadzili liderzy instytucji partnerskich:
Anna Mieczkowska (Przewodnicząca Zarządu Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty), Michał Durka (Dyrektor Rejonowego Związku Gospodarki Wodnej w Szczecinie), Hanna Piasecka (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie) oraz Waldemar Miśko (Prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie). Wprowadzenia do tematyki dokonała Iwona Czerniec, Dyrektor Biura Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty, prezentując główne założenia inicjatywy. Tuż po niej mgr inż. Artur Furdyna szczegółowo uzasadnił, dlaczego to właśnie Parsęta została wybrana na obszar kluczowych działań naprawczych.
Panel I: Przyroda i hydrologia dorzecza
Po przerwie kawowej uczestnicy wysłuchali serii specjalistycznych wykładów:
Prof. dr hab. inż. Piotr Parasiewicz (Szkołą Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie) przedstawił Parsętę jako pilotażowy obszar odtwarzania rzek swobodnie płynących w Europie. Dr hab. inż. Rafał Bernaś (Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie) omówił stan ichtiofauny ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki trociowo-łososiowej. Przedstawiciel Wetlands Green Life / BULIGL w Szczecinku Tomasz Babiak zreferował stopień zachowania cennych nadrzecznych siedlisk łęgowych lasów dębowo-wiązowo-jesionowych.
Panel II: Nowoczesny monitoring i praktyka
Popołudniowa sesja skupiła się na operacyjnej stronie przedsięwzięcia:
Dr inż. Sylwia Szporak-Wasilewska (SGGW) przybliżyła temat wykorzystania danych terenowych i teledetekcyjnych w zintegrowanym monitoringu siedlisk łęgowych.
Michał Durka (RZGW Szczecinie) oraz Kamil Piecuch (ZMIGDP) wspólnie podsumowali wdrażanie założeń „Life4Rivers” w codziennej praktyce.
Pierwszy dzień zwieńczyła ożywiona dyskusja podsumowująca, która pozwoliła na wymianę opinii i doświadczeń między prelegentami a uczestnikami.
Dzień 2: Projekt w praktyce, czyli wizyty w terenie
Drugi dzień konferencji (21 maja) upłynął pod znakiem działań terenowych, które pozwoliły uczestnikom bezpośrednio zetknąć się z omawianą wcześniej materią.
Organizatorzy przygotowali dwa alternatywne warianty wizyt studyjnych, trwające ponad pięć godzin: Wizyta studyjna w dorzeczu Parsęty – skupiająca się na stacjonarnym przeglądzie wyznaczonych obszarów projektowych i ocenie kondycji lokalnych ekosystemów. Spływ kajakowy Parsętą – umożliwiający unikalną obserwację dorzecza bezpośrednio z perspektywy lustra wody oraz ocenę swobodnego przepływu rzeki
w praktyce.
Dwudniowe spotkanie w Luboradzy z powodzeniem połączyło solidną dawkę wiedzy teoretycznej z praktycznymi obserwacjami. Konferencja udowodniła, że projekt „LIFE for RIVERS” stanowi milowy krok w stronę nowoczesnej ochrony i renaturyzacji europejskich rzek. W konferencji uczestniczyli przedstawiciele ZODR w Barzkowicach: Izabela Świgoń, Aleksandra Abbas oraz Mirosław Onyszko.
Założenia, cel i partnerzy projektu LIFE for Rivers
Pełna nazwa projektu to: Adaptacyjne metody zarządzania przywracające wielokierunkową łączność zlewni i rozwiązania oparte na naturze w celu poprawy różnorodności biologicznej i adaptacji do zmian klimatu. Przedsięwzięcie ma na celu poprawę stanu ekologicznego rzeki Parsęty i jej dorzecza, z naciskiem na zwiększenie działań renaturyzacyjnych, mających na celu spowolnienie odpływu wód z obszaru zlewni, poprawę stanu ekologicznego wód, odtworzenie terenów podmokłych, poprawę jakości wód oraz ochronę bioróżnorodności. Kluczowe założenia projektu (2025–2031):
Udrożnienie rzeki: Przywrócenie ciągłości ekologicznej poprzez likwidację 23 barier, co pozwoli na udrożnienie 330 km rzek w dorzeczu Parsęty.
Ochrona przyrody: Utworzenie 8,7 ha nowych tarlisk i budowa bystrzy/przepławek, mające na celu zwiększenie populacji ryb dwuśrodowiskowych o min. 10%.
Retencja i klimat: Odtworzenie terenów podmokłych w celu zwiększenia retencji krajobrazowej i przeciwdziałania suszy oraz powodziom.
Działania partnerskie: Projekt realizowany jest przez konsorcjum 10 podmiotów (lider: Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty, partnerzy: PGW Wody Polskie RZGW w Szczecinie, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Fundacja WWF Polska, Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk oraz partnerzy zagraniczni: Universidad De Vigo (Hiszpania), Stichting Blue Rivers (Holandia). Całkowity budżet projektu wynosi 15 165 509 €, z czego 7 623 809 € stanowi wkład Wód Polskich. Projekt jest zgodny z unijną Ramową Dyrektywą Wodną oraz rozporządzeniem o odbudowie zasobów przyrodniczych (NRL).
Autor tekstu: Izabela Świgoń
